Lý Đỗ cười lắc đầu: "Báo cáo này chỉ để cho sinh viên của họ xem thôi, không có sức ảnh hưởng lớn đến thế đâu."
Sophie đứng bên cạnh im lặng lắng nghe, đợi đến khi người đàn ông trung niên thất vọng trở về nhà, cô mới ngạc nhiên hỏi: "Em không nghe nhầm chứ, đồng hương của anh muốn phá dỡ nơi này sao?"
Vừa rồi vợ chồng Martin cứ tấm tắc khen ngợi nét quyến rũ của những công trình cổ này, Lý Đỗ không tiện nói nhiều. Kỳ thực ở huyện lỵ của họ, những kiến trúc cổ thế này chẳng hề được chào đón chút nào.
Huyện của họ là một nơi nhỏ bé, không có học giả đến khảo sát, cũng chẳng có du khách ghé thăm để tiêu tiền, những công trình cổ kính này hoàn toàn không thể tạo ra giá trị kinh tế.
Chính quyền không phải là kẻ cuồng phá hoại. Mười mấy hai mươi năm trước, họ quyết định phá dỡ một số ngôi nhà cũ, công trình cổ là nhằm mở rộng phạm vi đô thị, thu hút đầu tư, phát triển kinh tế.
Nhưng hồi đó đâu chỉ có nơi này làm vậy, chính quyền nhiều nơi trên khắp cả nước đều làm thế, một số công trình cổ có giá trị ở các thành phố lớn cũng bị tháo dỡ.
Chuyện này từng dấy lên làn sóng phản đối từ nhiều nhà kiến trúc học và những người dân có hiểu biết, họ cho rằng các công trình này là tài sản do tổ tiên để lại, nên giữ gìn để phục vụ nghiên cứu khoa học và phát triển du lịch.
Quan điểm này không sai, quả thật một số công trình cổ rất có giá trị.
Bị chỉ trích nhiều, chính quyền các nơi bắt đầu trở nên dè dặt hơn, bèn dừng việc phá dỡ công trình cổ lại.
Thế nhưng, đâu chỉ các đô thị lớn hay vùng phát triển mới trở nên dè dặt, ngay cả ban lãnh đạo ở những thị trấn nhỏ như quê anh cũng bị bó tay bó chân.
Để tránh bị dư luận búa rìu chỉ trích, họ dứt khoát giữ lại một số công trình cổ, miễn là không ảnh hưởng quá lớn đến quy hoạch và xây dựng đô thị thì đều được bảo tồn.
Thế nhưng huyện của họ lại chẳng có bóng dáng khách du lịch, công trình cổ không thể chuyển hóa thành lợi nhuận, người dân sống ở đây chẳng nhận được tiền đền bù, lại phải ở trong những căn nhà rách nát, nên đâm ra bất mãn.
Những năm gần đây, đô thị phát triển ngày càng nhanh, kinh tế khấm khá hơn, giá đất trong huyện cũng nước lên thuyền lên, nhiều nơi cứ giải tỏa đền bù là lập tức có một nhóm người phất lên làm giàu.
Thế nhưng nhà cổ lại không được phá, chính quyền không muốn dỡ, chủ đầu tư cũng chẳng gánh nổi chi phí, thành thử cứ giữ nguyên như vậy. Nhìn người quen xung quanh giàu lên nhờ tiền đền bù giải tỏa, người dân địa phương lại càng mất cân bằng tâm lý.
Họ nào có quan tâm nhà mình có giá trị nghiên cứu khoa học gì hay không, là thường dân áo vải, họ chỉ mong bản thân kiếm được thêm chút tiền, để con cái mua được chiếc điện thoại tốt, đời sống gia đình khấm khá hơn một chút, hoặc bản thân đổi được chiếc xe mới ngon lành.
Lý Đỗ đem những chuyện này kể cho Sophie và vợ chồng Martin nghe, bà Martin bèn nói: "Người dân cần mưu sinh, nhu cầu của họ và quyết sách của tầng lớp thượng tầng thường hay nảy sinh mâu thuẫn như vậy."
Ông Martin chợt hỏi: "Vừa rồi cậu bảo hoa văn trên những viên gạch này được khắc vào thời điểm xây tường thành, nhằm ngăn chặn các xưởng sản xuất gạch đá lấy đồ kém chất lượng trà trộn vào đúng không?"
Lý Đỗ mỉm cười không đáp, anh biết ông Martin đã phát hiện ra mấu chốt vấn đề, nhưng anh không muốn nói toạc ra.
Những viên gạch này được nung riêng để xây dựng tường thành, cớ sao lại xuất hiện trên tường nhà của các hộ dân ở đây chứ?
Đó lại là một câu chuyện khác. Thật ra nhiều ngôi nhà cổ, dinh thự cũ ở địa phương này đã sớm bị san phẳng từ lâu để xây thành nhà ngói gạch đỏ khang trang.
Về sau, chính quyền tháo dỡ một phần tường thành nhằm mở rộng quy mô thị trấn, lúc ấy trào lưu bảo tồn công trình cổ đã bắt đầu rộ lên, người dân địa phương thấy có mối hời bèn nhặt nhạnh số gạch dỡ ra từ tường thành đem về xây lại thành những căn nhà như hiện tại.
Họ cứ ngỡ chính quyền sẽ đẩy mạnh du lịch, nhân cơ hội này mà đổi đời làm giàu. Ai ngờ chính quyền đúng là cũng tìm cách phát triển du lịch thật, nhưng vì thiếu nét đặc sắc nên chẳng thể vực dậy nổi.
Thế là người dân địa phương hết cách, xây nhà chứ có phải xếp hình đâu mà thích dỡ thì dỡ, thích xây thì xây, họ đành ngậm ngùi tiếp tục sống trong đó.
Lý Đỗ từng trải qua những giai đoạn ấy. Theo phong tục ngày trước ở quê anh, xây nhà mới có một nghi thức vô cùng quan trọng gọi là "gác đòn dông". Vào ngày hôm đó, gia chủ sẽ tung kẹo, bánh trái và màn thầu nhỏ xuống. Hồi nhỏ điều kiện vật chất còn thiếu thốn, anh thích nhất là cùng đám bạn túm năm tụm ba đi tranh cướp những thứ đồ ăn vặt này.
Anh vừa kể cho Sophie nghe vài mẩu chuyện thú vị hồi đi nhặt bánh kẹo, vừa hồi tưởng lại tuổi thơ, bất giác dâng lên nỗi xúc động:
Thời gian trôi nhanh thật đấy!
Anh bất giác thả con bọ nhỏ ra, thầm nghĩ tiếc là nhóc con này không thể đưa người ta xuyên không về quá khứ, nếu không anh rất muốn quay lại thời thơ ấu nhìn ngắm một chút.
Cũng thật trùng hợp, anh vừa đưa con bọ nhỏ ra xem một chút thì bỗng có người áp sát lại gần, cất tiếng hỏi: "Này người anh em, mấy người bạn ngoại quốc này của cậu có muốn mua đồ cổ không?"
Lý Đỗ hỏi: "Anh có đồ cổ à?"
Người nọ đảo mắt lấm lét nhìn quanh quất bốn phía rồi làm bộ nghiêm túc nói: "Chuẩn luôn, hàng xịn đấy, cậu ngó thử xem..."
Nói đoạn, gã móc từ trong ba lô ra một bức tranh đưa cho anh xem: "Đây là món đồ mấy hôm trước tôi đào hầm chứa dưới nhà đào được đấy, cam đoan là đồ cổ một trăm phần trăm! Biết đâu chừng lại là cổ vật của chính người nước ngoài các vị ấy chứ!"
Cuộn tranh mở ra, bên trong là một bức sơn dầu. Do bị oxy hóa nên màu sắc trông đã nhuốm màu xưa cũ, sắc đỏ không còn tươi tắn, sắc xanh chẳng còn rực rỡ, ánh kim cũng phai nhạt vẻ lộng lẫy, quả thực mang chút hơi hướm thời gian.
Bức tranh vẽ một cô gái Trung Hoa ăn vận hệt như trong mấy bộ phim cung đình thời nhà Thanh, thân trên mặc chiếc áo gi-lê vạt tỳ bà thêu họa tiết bươm bướm, thân dưới vận váy đuôi phượng, thoạt nhìn trông cũng ra dáng ra hình lắm.
Thế nhưng, con bọ nhỏ lại chẳng mảy may hứng thú với bức tranh sơn dầu trông có vẻ cổ kính này, không hề tỏ ra hưng phấn trước sự xuất hiện của nó.
Lý Đỗ đương nhiên hiểu rõ nguyên do, anh bật cười lớn bảo: "Ông anh, món này anh bảo đào được thì tôi tin, nhưng chắc mới chôn xuống chưa lâu đâu, bằng không nó đã mục nát dưới lòng đất từ đời nào rồi, đúng chứ?"
Người đàn ông trung niên không phục, cãi lại: "Lúc đó nó được đựng trong hộp đàng hoàng, tôi vừa mở ra màu sắc đẹp lắm. Thật đấy, hay cậu để mấy người bạn Tây của cậu xem thử đi, cho họ nghiên cứu xem sao, có thể tìm chuyên gia giám định mà, chắc chắn là có tuổi đời rồi."
Lý Đỗ lắc đầu, cười nói: "Món này nếu là đồ cổ thật, anh mang cho chuyên gia giám định, một khi lộ diện để đồn công an biết được, khéo lại ẵm ngay năm trăm tệ tiền thưởng cùng một lá cờ thi đua đấy, anh chắc chắn chứ?"
"Không tin thì thôi." Người đàn ông trung niên hậm hực cất bức tranh sơn dầu đi, bĩu môi quay người rời bước.
Đám đông đứng xem trò vui xung quanh bật cười, có người lên tiếng: "Cậu thanh niên này không ngu ngơ đâu."
"Thời buổi này ai mà tin mấy cái trò bịp bợm ấy nữa?"
"Đúng thế, gã này cũng hài hước thật, lại đi lôi một bức tranh sơn dầu ra làm đồ cổ, thứ này của người phương Tây mà, người Trung Quốc chúng ta thì phải làm tranh thủy mặc chứ."
Nghe thấy tiếng châm chọc của họ, gã trung niên bực tức gắt lên: "Các người thì hiểu cái rắm gì, đây đúng là đồ tôi đào được thật! Cứ chờ đấy, sớm muộn gì tôi cũng bán được giá hời cho xem."
Dứt lời, gã lại ngoảnh đầu lườm Lý Đỗ: "Thằng ranh con to mồm, mày đang cản đường làm ăn của bạn bè mày đấy, rồi xem sau này chúng nó có tìm mày tính sổ không."
Lý Đỗ ghét nhất là phường lừa đảo. Thấy gã mở mồm xách mé cay cú như thế, vả lại anh vừa mới bị lũ khốn ở công ty kia chơi xỏ, cơn bực dọc trỗi dậy, anh quyết định không nể nang gì gã này nữa, phải cho gã một bài học nhớ đời.
Anh rảo bước đuổi theo gã, cười khẩy: "Anh bảo tranh của anh là đồ cổ chứ gì? Được, đưa đây, hôm nay tôi sẽ cho anh mở mang tầm mắt xem thế nào mới là chuyên gia!"
Nói đoạn, anh kích hoạt năng lực quay ngược thời gian của con bọ nhỏ.
Chỉ mất 2 giây chấm sao để tiếp thêm động lực cho dịch giả ra chương mới nhanh hơn nhé!